# Kayıt Süresi ve HDD Hesaplama

- Bağlantı: https://www.dvrdestek.com/kayit-suresi-ve-hdd-hesaplama/
- Yayımlanma: 2018-03-14T10:45:13+03:00
- Yazar: M.Salih ASLAN

Betamax ve VHS kasetlere siyah beyaz kayıtlar aldığımız günlerde, bugün kullandığımız
depolama çözümlerini sanırım birçoğumuz tahmin bile edemezdi.
 O zamandan bu zamana
teknoloji gelişti ve kayıt tarafındaki ihtiyaçlarımızı belirleyen kriterler de çoğaldı.
Firmalar, depolama alanı hesabı yaparken genellikle kendi **CCTV **güvenlik kameralarını
ve kayıt cihazlarına ait değerleri referans alarak hesaplama araçları geliştirirler.
Bazen aynı sayıda kameradan oluşan konfigürasyonlar için farklı markalar, farklı
hard disk kapasiteleri önerebilirler. Teknik olarak eşit şartlarda ve kriterlerde
kayıt yapan iki farklı marka cihazın, kullandığı depolama alanı arasında çok küçük
farklılıklar olmalıdır. Eğer iki ayrı marka arasında önemli sayılabilecek (1TB’tan
fazla) fark varsa, birisinin hesaba katmadığı ya da farklı hesapladığı bir değer
var demektir.

Şimdi bu değerler neler olabilir bir bakalım.

⌊QCIF, CIF, 2CIF, D1⌉⌊QCIF, CIF, 2CIF, D1⌉**Çözünürlük:  **Kamera sistemlerinde 
kayıt kriterleri seçerken ilk yaptığımız kameranın hangi çözünürlükte kayıt yapacağını
belirlemektir.
 Analog sistemlerde QCIF, CIF, 2CIF, 4CIF, D1 olarak sınıflanan çözünürlükler,
görüntünün pixel cinsinden boyutunu temsil etmektedir. Yatay ve dikey piksel sayısını
birbiri ile çarparsanız görüntünün boyutunu elde edersiniz.

Bildiğiniz gibi IP Sistemlerin analog sistemlere göre en önemli farkı yüksek çözünürlüktür.

IP kameralarda çözünürlük değerleri -bunlarla sınırlı olmamakla birlikte- genellikle
aşağıdaki değerlerle ifade edilir. Bu listeye almadığım 3MP, 5MP hatta 21MP’e kadar
gelişkin kameralar da pazarda mevcut ancak burada yalnızca en çok kullanılan değerler
ve nasıl ifade edildikleri belirtilmiştir. ⌊VGA SVGA XGA SXVGA UXGA Full HD⌉

  |  **_SIF mi CIF mi?_**
 Türkçe’de “sif” olarak okuduğumuz **CIF** çözünürlüğünün PAL ve NTSC formatlarında 352*288 çözünürlüğü ifade ettiğini, **SIF** çözünürlüğün ise PAL formatında 352*288 NTSC formatında ise 352*240 pikseli ifade ettiğini biliyor muydunuz? |

⌊Çözünürlük değerleri⌉⌊Çözünürlük değerleri⌉Yüksek çözünürlüklü televizyonların 
evlerimize girmesiyle popülerleşen HD (High definition) ve Full HD ifadelerini kamera
sistemlerinde de kullanıyoruz.  Full HD ifadesinin yanında 1080p veya 1080i ifadesini
görebilirsiniz. 1080 sayısı görüntünün dikey düzlemdeki piksel sayısını ifade ediyor.(
P) ifadesi Progressive, (İ) ifadesi ise Interlaced (geçmeli) taramayı ifade etmektedir.
⌊
IP CCTV kamera⌉ Progressive tarama yöntemi ardışık olarak enine hatları doldurarak
bütün resmi bir anda görüntüler. Bu nedenle Progressive tarama Interlaced taramaya
göre saniyede iki katı fazla kare görüntüleyerek aynı zaman içerisinde daha doygun
görüntü sağlar. Progressive taramada resimler daha belirgin ve parlak olabilmekte
ve genellikle Interlaced tarama sistemlerinde yaşanan görüntüde titreşim /kayma 
sorunlarını ortadan kaldırır. Kısacası kamera seçerken 1080p ibaresi aranmalıdır.

**Sıkıştırma formatı: **Günümüzde sıklıkla adı geçen formatlar MJPEG (Motion JPEG),
MPEG4 ve H264 olmakla birlikte bugün hemen hemen tüm kayıt ortamlarında H264 sıkıştırma
formatı kullanılmaktadır. Aslında bir MPEG4  türevi olan H264‘ün (MPEG4-Part 10)
popüler olmasının temel nedeni, akıllı algoritmasının diğer formatlara göre aynı
veriyi kodlarken daha az yer kaplamasıdır.
 Bunu nasıl yaptığı konusu ayrı bir makale
konusu olabilir ancak kısaca diyebiliriz ki; MJPEG her kareyi ayrı ayrı sıkıştırırken,
MPEG4 ve H264 key frameler yaratarak kareleri gruplamakta ve yalnızca hareketli 
resimleri kaydetmektedir. Böylelikle görüntüde değişiklik olmadığı sürece resim 
kaydedilmez. ⌊Görüntü resim grupları⌉ H264, MPEG4’e göre daha akıllı bir sıkıştırma
codec’idir ve HDD üzerinde daha az yer kaplar. Kabaca bir değer vermek gerekirse
H264, MPEG4’e göre %25 ila %50 arasında HDD ekonomisi sağlar. H264 codec aynı zamanda
daha az bant genişliğine ihtiyaç duyar ve işlemciyi daha az kullanır. Farklı kodlama
formatlarının aynı veriyi nasıl işlediklerini kısaca şu şekilde gösterebiliriz: ⌊
Görüntü sıkıştırma formatı⌉⌊H264⌉ **Sıkıştırma oranı: **Kaynaktan gelen görüntünün
kayıt ortamına geçerken hangi oranda sıkıştırıldığını belirten değerdir. Sıkıştırma
oranı arttıkça verinin kapladığı yer azalmakta ancak görüntünün kalitesi de neredeyse
ters orantılı olarak düşmektedir. Eğer kullandığınız hesaplama aracında sıkıştırma
oranı (compression rate) değeri seçilebiliyorsa, optimum sıkıştırma oranının %30-
40 olduğunu söyleyebiliriz. Eğer seçim yapılamıyorsa sistem optimum kabul ettiği
değerde otomatik sıkıştırma yapıyor demektir.

**Saniyedeki kare sayısı: **Bildiğiniz gibi kayıt cihazları fotoğraf karelerini 
ardı ardına oynatarak görüntünün hareketli olarak izlenmesini sağlar.  Yabancı dilde“
frame per second” olarak ifade edilen “fps” değeri, görüntünün saniyede kaç kare
ile kayıt edileceğini (record) veya oynatılacağını (playback) ifade eder. Gerçek
zamanlı (real time) görüntü 25fps olmakla birlikte insan gözünün en fazla 14fps’yi
algılayabileceğini hatırlatmakta fayda görüyorum.
 Kare sayısı düştükçe, kaydedilen
resim sayısı azaldığından, görüntünün kapladığı yer de azalacak ancak görüntüde “
atlama” tabir edilen kesiklikler olacak ve akıcılık kaybolacaktır. Elbette kayıt
tarafında ideal fps değeri 25’tir ancak kayıt alanında kısıtlama olması halinde 
bu değerin 15fps’ye kadar düşürülebileceğini ancak bundan daha düşük değerlerin 
güvenlik açısından sıkıntı yaratacağını düşünüyorum. ⌊fps⌉ **Ortam dinamikleri: **
Yukarıda sıkıştırma formatlarını anlatırken bahsettiğimiz, görüntüde hareketlilik
varken kayıt etme ilkesine bağlı olarak; kamera görüş alanı içindeki hareketin fazla
olması, kayıt edilen datanın da artmasına sebep olur. Yani bir otoyolda kaydedilen
görüntü ile ofis ortamında veya depoda kaydedilen görüntüler, aynı çözünürlük ve
fps değerlerine sahip olmalarına rağmen HDD üzerinde kapladıkları alan farklılık
gösterecektir. Dolayısıyla depolama alanı hesabı yaparken kameranın bulunacağı ortamdaki
hareketliliğin de hesaba katılması gerekmektedir. ⌊cctv kayıt ortamı⌉ **Kayıt Süresi:**
Cihaz üzerinde tutulması gereken geçmişe dönük görüntünün süresi tamamen kurumun/
işletmenin amaçlarına yönelik olarak tanımlanır. Kayıt süresi için belli bir standart
olmamakla birlikte genellikle 30 günlük sürenin yeterli olduğunu görüyoruz. Bu sürenin
artması halinde depolama alanının doğru oranda artacağını söyleyebiliriz. **Kayıt
Algoritması: ** Kayıt edilecek görüntünün disklere yazılması esnasında kullanılan
algoritmadır. Genellikle disk arızalarına karşı kayıtlı verilerin kaybolmaması için
Raid 5,6 gibi algoritmalar kullanılmaktadır. Bu algoritmaların amacı ve disk hesaplama
konularına başka bir yazımda değineceğim. Raid tipi uygulamalarda, eldeki verinin
diske yazılırken raid uygulandıktan sonra kalan net alanı hesaplayarak yaparız. 
Kabaca Raid 5 algoritmasıyla yapılan kaydın disk üzerinde (toplamda) %25 daha fazla
yer kaplayacağını söyleyebiliriz. **Sonuç olarak**; yukarıda değinmeye çalıştığım
tüm kriterler bir araya gelerek toplamda ne kadar depolama kapasitesine ihtiyacımız
olduğunu belirler. Bu kriterleri baz alarak HDD hesabı yapabileceğimiz yazılımlar
mevcuttur. Örnek hesaplama aracı olarak [https://www.dvrdestek.com/hdd-hesaplama/](https://www.dvrdestek.com/hdd-hesaplama/)
uygulamasına göz atabilir ya da akıllı telefonlar için android  marketten uygulamayı
indirebilirsiniz. CCTV hakkında bilmeniz gereken terminolojiye bu adresten erişebilirsiniz